Добры настаўнік

Алімпіядныя заданні

1. Што вы прапанавалі б апрануць беларускай жанчыне, беларускаму мужчыну, а што падышло б і жанчыне, і мужчыну? Адказ патлумачце.

Андарак, бекеша, бравэрка, бурнос, вэлюм, магерка, намітка, паддзёўка, паланцін.

2. Абазначце ў словах корань і ўкажыце колькасць гукаў, з якіх ён складаецца.

Дагульваць, праяўленне, залеплены, краіна, сталічны, расплаўляць, патроены, уваскрашэнне, распазнаваць.

3. Вызначце тып даданай часткі ў наступных сказах.

1. Я не заўважыў, калі мая сталасць настала.
2. Добра, калі ў хаце чысціня і парадак.
3. Не аслабяцца рукі на полі, калі поўна надзеі душа.
4. Калі ўжо сонейка прыгрэла, Антось на полі кончыў дзела і выпраг коніка сівога, свайго памочніка старога.

4. Дакажыце, што кожная з прыведзеных прыказак і прымавак адзінкамі свайго лексіка-семантычнага складу адлюстроўвае нацыянальную культуру Беларусі.

1. Ад жыгучкі трымай далей ручкі.
2. Не заўсягды, як на Дзяды, а працы, як у нядзелю.
3. Пазнаюць нашу дачку і па андарачку.
4. Хіцер Зміцер, але і Саўка не дурны.
5. Каму па каму, а каму два камы.

5. Выпішыце са сказаў перыфразы. Растлумачце іх значэнне. Вызначце сінтаксічную ролю.

1. Скажы мне, варажбітка баравая, / Мо чула дзе, ці, можа, знаеш ты: / Калі да нас свабода завітае, / Калі з астрогаў вернуцца браты? (М. Танк).
2. Хай раніца жыцця майго ўскрэсне, / Хай вечар мне жыцця ноч дапяе. (Я. Купала).
3. Шумна прайшлі каля ўзлесся / Жніўныя тры караблі. (А. Астрэйка).
4. Уся неабдымная імперыя дранцвела і дубела ад жахлівага палітычнага марозу. (У. Караткевіч).

Адказ аформіце ў выглядзе табліцы:

Перыфраза / Значэнне / Сінтаксічная роля

6. Пісьмова адкажыце на пытанні.

1) Якое слова ва ўсходнеславянскай (старажытнарускай) мове абазначала 10 000?

2) Якая моўная з’ява назіраецца ў наступным сказе?

Нязнайка на печы ляжыць, а знайка па дарожцы бяжыць.

3) Якую памылку не заўважылі рэдактары «Збору твораў» Уладзіміра Караткевіча ў наступным сказе?

На бярвеннях дзяўчаты запелі пра вячэрнюю стому сваю.

 

***

Глядзі адказы на алімпіядныя заданні на другой старонцы.

***

Старонка: 1 2